Zomerakkoord 2025: hoe warm wordt het op de arbeidsmarkt?

Op 21 juli 2025 heeft de federale regering-De Wever een politiek akkoord bereikt over een breed pakket hervormingen onder de noemer het zomerakkoord. Hoewel de maatregelen nog niet door het parlement zijn goedgekeurd, en aldus nog geen wet zijn, schetst het akkoord de lijnen van een hervormingsproject met ingrijpende gevolgen voor werkgevers, werknemers, langdurig zieken, gepensioneerden en werkzoekenden.

1. Werken moet lonen

Om de werkzaamheidsgraad in België tegen 2029 op te trekken naar 80% (nu 72,1%), voert de regering fiscale en sociale maatregelen in die het verschil tussen werken en niet-werken moeten vergroten:

  • Verhoging van het nettoloon, vooral bij lage en gemiddelde lonen: de belastingvrije som stijgt tot €15.300, de werkbonus wordt versterkt en de BBSZ (Bijzondere Bijdrage voor de Sociale Zekerheid) wordt hervormd met extra voordeel voor alleenstaanden.
  • Gepensioneerden die blijven werken worden belast tegen een vast tarief van 33%.
  • Een nieuwe uitkeringsnorm voorkomt dat uitkeringen sneller stijgen dan lonen. Enkel kwetsbare groepen (zieken, personen met een handicap, invaliden) komen in aanmerking voor gerichte verhogingen.
  • Plafond op sociale bijstand: voordelen worden inkomensafhankelijk en gedeeld via een centraal register per gezin.

(!) Voor werkgevers betekent dit een verhoogde aantrekkelijkheid van tewerkstelling, maar ook een noodzaak om loonsystemen en personeelsbeleid af te stemmen op deze nieuwe realiteit.

2. Hervorming van de werkloosheid

De werkloosheidsuitkering wordt hervormd tot een zogenaamde tijdelijke verzekering, afhankelijk van het aantal effectief gewerkte jaren:

  • Maximumduur: 2 jaar.
  • Recht op uitkering wordt opgebouwd op basis van werkverleden (1 jaar gewerkt in de laatste 3 jaar = 1 jaar uitkering, aangevuld met extra maanden).
  • Sterkere degressiviteit: de uitkering daalt sneller in de tijd dan vandaag.
  • Uitzonderingen: wie ouder is dan 55 jaar én een beroepsverleden van minstens 30 jaar heeft, behoudt het recht op langdurige werkloosheidssteun.
  • Langdurig tijdelijk werklozen (>3 maanden) worden automatisch ingeschreven als werkzoekende bij de VDAB, Actiris of Forem.

3. Re-integratie langdurig zieken

De hervorming van het ziektebeleid is een van de meest ingrijpende onderdelen van het zomerakkoord:

  • Werkgevers met langdurig zieke werknemers (tussen 18 en 54 jaar) moeten een bijdrage betalen van 30% van de uitkering, tenzij ze een actief re-integratiebeleid voeren.
  • Verplichte actie vanaf 1 maand afwezigheid: arbeidsartsen krijgen sneller toegang tot het ziekteverloop via het TRIO-platform en nemen een actie binnen de eerste maand.
  • Re-integratietraject verplicht na 8 weken afwezigheid, bij werknemers met arbeidspotentieel.
  • Sancties bij niet-naleving voor zowel werknemer (korting op uitkering, schorsing) als werkgever.
  • De wachttijd bij medische overmacht daalt van 9 naar 6 maanden, zodat bij ongeschiktheid sneller een nieuwe aanwerving mogelijk is.

(!) Werkgevers moeten hun welzijnsbeleid, arbeidsreglement en ziektebeheer structureel herbekijken.

4. Arbeidsrechtelijke hervormingen: flexibiliteit met nieuwe spelregels

Het zomerakkoord zet sterk in op een flexibeler arbeidsmarkt, met meer ruimte voor maatwerk:

  • Proefperiode opnieuw mogelijk: eerste 6 maanden geldt 1 week opzeg.
  • Arbeidstijd ‘op maat’: annualisering van arbeidstijd wordt wettelijk mogelijk – mits akkoord en zonder koopkrachtverlies.
  • Vrijwillige overuren: tot 360 per jaar (450 in horeca), waarvan 240 zonder belasting of RSZ.
  • Nachttarief en sluitingsdagen afgeschaft: enkel werk tussen middernacht en 5u telt nog als nachtarbeid in e-commerce en distributie.
  • Flexi-jobs uitgebreid naar meer sectoren, tot €18.000 per jaar, met meer controle tegen misbruik.
  • Ontslagvergoedingen geplafonneerd op 52 weken voor nieuwe contracten vanaf 2026.

5. Modernisering van de sociale bescherming en productiviteit

  • Pensioenrechten worden gelinkt aan effectief gewerkte jaren, met versnelde opbouw bij langer werken.
  • Familiekrediet komt in de plaats van versnipperde verlofstelsels – beschikbaar voor alle statuten (werknemer, zelfstandige, ambtenaar).
  • Ouderschapsverlof wordt hervormd, o.a. met mogelijkheid tot opname door grootouders.
  • Deeltijdswerk wordt versoepeld, maar het misbruik van opeenvolgende dagcontracten wordt aangepakt.
  • Loonvorming: automatische indexering blijft, maar hervorming loonnormwet wordt voorbereid.

6. Sociale fraude, schijnzelfstandigheid en dumping: aanpak verstrengt

De regering voert de strijd op tegen sociale fraude, zwartwerk en misbruik van detachering:

  • Zwaardere sancties bij fraude, verhoogde geldboetes, verlies van RSZ-kortingen.
  • Betere gegevensuitwisseling tussen inspectiediensten en internationale samenwerking.
  • Verplichte registratie voor seizoenarbeiders en striktere controle op verblijfs- en gezinssituaties bij sociale uitkeringen.

Bovenstaande aangekondigde hervormingen zijn verregaand. Wij zorgen ervoor dat u voorbereid bent op wat komen gaat. Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.